Innovatieve leerstrategiemethode How to learn a language wint Europese onderwijsprijs
Hoe leer je een taal als je niet weet hóe je moet leren?
Taalonderwijs is veel meer dan alleen een cursus, zeker voor volwassenen die naar Europa zijn gevlucht. Het is de sleutel tot zelfstandigheid, zelfvertrouwen en volwaardig meedoen aan de samenleving. Maar hoe leer je een taal, als je weinig tot geen ervaring hebt met schools leren? Dan heb je baat bij aandacht voor léren taalleren. Dat was het uitgangspunt voor het project How to learn a language. Hun innovatieve aanpak leverde hen de European Innovative Teaching Award 2026 op.
Alternatieve leerroutes
“Veel onderzoek naar taal leren gaat over studenten, expats of mensen die jarenlang onderwijs hebben gevolgd,” vertelt onderzoeker Kaatje Dalderop. “Maar wij werken vaak met volwassenen die weinig of geen schoolervaring hebben, de zogenoemde Alfa-NT2 leerders – of in het Engels: LESLLA leerders (van Literacy Education and Second Language Learning for Adults). Dan kun je niet zomaar aannemen dat de 'gewone’ leerstrategieën, zoals aantekeningen maken of het aanleggen van een woordenlijst, werken.”
Samen op onderzoek naar de juiste manier
In plaats van oplossingen vooraf te bedenken, gingen onderzoekers, docenten en leerders samen op ontdekkingstocht. Welke manieren van leren helpen écht? En wat geeft mensen vertrouwen om ook buiten de les verder te leren?
We hebben samen met cursisten onderzocht welke manieren van leren voor hén werken.Kaatje Dalderop, onderzoeker
We hebben samen met cursisten onderzocht welke manieren van leren voor hén werken.
Leren leren
De eerste stap is het ontwikkelen van leerstrategieën, dus hóe je iets moet leren. Iedereen kiest daarbij een strategie die het beste bij hen past. Naarmate de leerders zich die strategieën meer eigen gemaakt hebben, zullen ze steeds autonomer worden in hun eigen leerproces.
Van stil naar spraakzaam
Een van de leerstrategieën betreft de aandacht te richten op wat de leerder wel kan en wie hij is als compleet mens. Dit kan het zelfvertrouwen - dat veel cursisten vaak niet hebben in een schoolse setting - een boost geven. Docent Indrawati Gunawan zag hoe krachtig persoonlijke verhalen kunnen zijn. Cursisten maakten foto’s, tekeningen en digitale portfolio’s over hun eigen leven. Mensen die normaal nauwelijks iets zeiden, begonnen ineens te vertellen. Ook digitale hulpmiddelen bleken erg goed te werken. Tijdens een les ontdekten cursisten hoe ze met Google Lens teksten konden laten voorlezen. Bijna direct zag Indrawati het positieve effect.
Als mensen iets uit hun eigen leven meenemen, gebeurt er iets. Cursisten die normaal nauwelijks iets zeggen, beginnen ineens te praten.Indrawati Gunawan, docent
Opbrengsten van het project
Het project resulteerde in praktische materialen die vrij beschikbaar zijn voor docenten in heel Europa: animatievideo’s over verschillende taalleerstrategieën met voice-overs in vele talen, lesactiviteiten en tools rond leerstrategieën, persoonlijke verhalen en andere digitale hulpmiddelen. Inmiddels werkt het projectteam aan een vervolgproject om deze aanpak breder te verspreiden en docenten hierin te trainen.
Positieve benadering
Voor het projectteam zijn dat precies de veranderingen waar het om draait. Niet alleen een taal leren, maar leren hoe je zélf verder kunt leren. Deze materialen helpen leerders niet alleen bij het leren van een taal, maar vooral bij het ontwikkelen van vertrouwen in hun eigen leervermogen. Volgens projectleider Elwine Halewijn van het ITTA is dat essentieel. “We moeten mensen helpen ontdekken hoe ze kunnen blijven leren, ook als de cursus voorbij is. Het gaat erom dat iemand denkt: dit kan ik nog niet, maar hoe ga ik het aanpakken?” Ook de docenten worden hierbij niet vergeten, zij hebben hun eigen leerproces en worden daarbij begeleid.
Geef de mensen niet een vis, maar leer ze vissen.Elwine Halewijn, projectleider
