De maatschappelijke kracht van voetbal

Jeugd & jongerenwerk

25 jongeren, vier landen en één gezamenlijke passie: voetbal. Het project ‘Breaking Barriers Through Football’ zet de maatschappelijke kracht van voetbal in om de kansen van jongeren uit een achterstandssituatie te verbeteren. Dit doen ze door middel van uitwisselingen met internationale voetbalclubs. Op deze manier trainen jongeren hun leiderschap, presentatie- en communicatievaardigheden en leren ze samenwerken met jongeren met verschillende culturele achtergronden.

European Football for Development

De jongerenuitwisselingen worden gesubsidieerd door Erasmus+ en zijn een initiatief van het European Football for Development Network (EFDN). De stichting EFDN ondersteunt voetbalclubs bij hun sociaalmaatschappelijke projecten. Hubert Rovers, CEO van EFDN, licht toe: "Wij hebben een netwerk van 67 betaalde voetbalclubs uit 27 landen. Veel van onze leden hebben sociale programma’s met jongeren die school dreigen te verlaten of die met werkloosheid kampen. Zij volgen al een traject bij de maatschappelijke stichting van een betaalde voetbalclub om bepaalde sociale doelen te bereiken. Om ze extra te motiveren zijn we de jongerenuitwisselingen gestart: de jongeren die goed hun best doen mogen mee op uitwisseling. Dit zijn vaak jongeren die zelf nooit de kans krijgen om naar plekken als Engeland of Israël te reizen of überhaupt nooit een vliegtuig van binnen hebben gezien."

Wereldbeeld verbreden

De internationale dementie aan de sociale jongerentrajecten verbreedt het wereldbeeld van de jongeren. Hubert: "Wat we met de uitwisselingen willen bereiken hangt af van de doelen van de jongeren. Een aantal hebben een laag zelfbeeld. De uitwisseling geeft een boost aan hun zelfvertrouwen omdat zíj de uitverkorenen zijn die hun club in het buitenland mogen vertegenwoordigen of buitenlandse gasten mogen ontvangen. Het is mooi om te zien hoe ze hun clubtenues met trots dragen."

Voetbal als drager van de boodschap

Het trainen van vaardigheden gebeurt door middel van activiteiten met een achterliggende boodschap. Voetbal is telkens het middel om die boodschap door te geven. "Een van de activiteiten die we doen is blindenvoetbal. De jongeren werken samen in tweetallen waarbij de ene een verduisterende bril krijgt terwijl de ander aanwijzingen moet geven. Hiermee kweken we vertrouwen in de groep. Een ander voorbeeld is een veiling van sociale waarden, waarbij de jongeren een budget krijgen om sociale waarden van te kopen. De activiteit is weer gelieerd aan voetbal, maar in plaats van spelers kopen ze persoonlijkheidseigenschappen en laten we ze nadenken over de persoonlijkheden van spelers als Messi en Ronaldo. Uiteindelijk dient het als een spiegelopdracht: ze analyseren hoe ze zich nu gedragen, hoe ze willen zijn en of dit overeenkomt."

Youthpass

De Youthpass is een andere tool die Breaking Barriers Through Football gebruikt. Dit is een officieel erkende methode vanuit de Europese Unie, die een certificaat oplevert met daarop de softskills die de jongeren tijdens de uitwisseling hebben geleerd. Hubert: "Veel jongeren die meegaan hebben nog geen diploma of opleiding. Voor hen is deze Youthpass van grote toegevoegde waarde. Aan het begin van de uitwisselingsweek schrijven ze op waar ze aan willen werken. Dit mag alles zijn, van leren koken of woorden uit een andere taal leren tot presenteren voor een groep. Gedurende de hele week houden we diverse evaluatiemomenten om stil te staan bij de vorderingen die ze gemaakt hebben. Dit maakt de jongeren ook meteen bewust dat het geen vakantie is, maar dat we daar met een doel zijn en dat ze echt iets mee naar huis nemen."

Een life changing experience

Aan het einde van zo’n uitwisselingsweek weet de organisatie weer waar ze het voor doen. "Waar de jongeren de eerste dag verlegen bij hun eigen groepje zitten, zie je de laatste dag niet meer wie bij welke club hoort en zijn ze vaak emotioneel bij het afscheid nemen. Ze praten alle talen door elkaar heen, voegen elkaar toe op Facebook en WhatsApp en wisselen hun voetbalt-shirts uit." Maar de effecten zijn ook op langere termijn zichtbaar. Hubert: "Een aantal schoolverlaters pakten hun opleiding weer op, sommigen stopten met roken en er waren deelnemers die soortgelijke activiteiten nu ook voor anderen organiseren. Het sociale traject waar ze vanuit hun club al aan deelnamen helpt hieraan mee, maar het kwartje valt vaak op zo’n uitwisseling."

Een activiteit die Hubert het meeste is bijgebleven vond plaats in Israël. "We gingen naar een volledig donker restaurant om te ervaren hoe het is om blind te zijn. Je zag écht niks. De bediening bestond uit blinden en slechtzienden. Het maakte veel indruk op de hele groep. Eenmaal buiten gebeurde er iets bijzonders; één van de deelnemers – een meisje met een blind broertje – brak omdat ze na deze ervaring spijt had van alle momenten waarop ze geen geduld had voor haar broertje. Ze begreep nu pas hoe moeilijk het voor hem is. Dat was echt een life changing experience."

Een soortgelijk project organiseren

Goede voorbereiding, betrouwbare partners en jongeren betrekken bij de programmasamenstelling zijn succesfactoren die maken dat de barrières daadwerkelijk breken. Hubert: "Ja, het organiseren van zo’n project kost veel tijd. Maar als je ziet dat jongeren daardoor sterker in hun schoenen staan en hun dromen durven na te jagen is dat het dubbel en dwars waard. Dus heb je plannen voor een soortgelijk project? Dan adviseer ik maar één ding: doen!"