Met Erasmus+ werken aan 21e-eeuwse vaardigheden in het speciaal onderwijs

Primair en voortgezet onderwijs

Gepubliceerd op: 14 februari 2020

Marjolein Duchateau is manager ICT Onderwijs bij VSO-school Orion College Noord, en vanaf 2017 coördinator van het KA219-project Erasmus+ 'Inclusief door ICT', waaraan Orion College Noord als partner meedoet. De projectpartners richten zich gezamenlijk op het gebruik van moderne ICT-tools in het speciaal onderwijs.

Excellente school

Stichting Orion Openbaar Speciaal Onderwijs Amsterdam biedt speciaal onderwijs en passende zorg aan leerlingen van 4 tot 20 jaar, op 9 locaties in Amsterdam. De leerlingen van Orion-scholen zijn licht tot matig beperkt, met sociaal-emotionele problematiek. Jaarlijks stromen meerdere leerlingen uit naar een Pro-ROC-traject, en vanwege de goede kwaliteit heeft het ministerie van OCW Orion-scholen de status ‘excellente school’ gegeven.

Inzet van ICT-tools

Het Orion College Noord (onderdeel van Stichting Orion) richt zich op voortgezet speciaal onderwijs aan leerlingen van 12 tot 20 jaar in Amsterdam. Een aantal jaren geleden is deze Orion-school gestart met gepersonaliseerd leren, waarbij de vaardigheden ‘eigenaarschap van het eigen leerproces’, ‘communicatie’ en ‘samenwerken’ centraal staan. Hierbij is doelbewust gekeken hoe de inzet van ICT-tools het onderwijsaanbod en de leerlingen kan ondersteunen.

Vanaf 2017 deelt Orion College Noord de opgedane ervaringen en kennis met partnerscholen in Groot-Brittannië, Malta en Polen, door middel van het project Erasmus+ "Włącz@nie przez TIK@nie' ('Inclusief door ICT').

Foto: Orion College Noord besteedt in het project Erasmus+ extra aandacht aan de digitale lesmaterialen Omnidu en OptiMusic. 

Lessen met een extra dimensie

Het doel van het project Erasmus+ is de uitwisseling van good practises van de inzet van ICT-tools in het speciaal onderwijs tussen de verschillende scholen, met extra aandacht voor de digitale lesmaterialen Omnidu en OptiMusic.  

Daarnaast wisselen de leerkrachten ideeën uit over het speciaal onderwijs in de verschillende landen: een verrijkende ervaring voor alle samenwerkingspartners.

"Dit project heeft ons in staat gesteld extra materialen te introduceren en te implementeren, te leren van de ervaringen van anderen en onze kennis en ervaringen in de school en daarbuiten te delen en zo het onderwijs aan onze doelgroep te verrijken!"

Marjolein Duchateau, manager ICT Onderwijs bij Orion College Noord

Omnidu is een steeds groter wordende openbare bibliotheek met gratis lessen voor cognitief laag functionerende leerlingen. Daarnaast biedt Omnidu de docent in een afgesloten omgeving de mogelijkheid om zelf gepersonaliseerde lessen ‘op maat’ te maken voor leerlingen (tegen betaling), en deze lessen met hen te delen. 

Een Omnidu-les bestaat uit afbeeldingen, geluiden, woorden, getallen en video’s. Bij het invoeren van het materiaal worden bovendien in één keer een aantal oefenopdrachten gemaakt, zoals een verhaal, puzzel of klankherkenning.

OptiMusic is een multisensorisch systeem bestaande uit lichtspots in combinatie met het digibord. Door de veelzijdigheid van het systeem kan dit bijvoorbeeld gebruikt worden als een device dat een interactief verhaal vertelt, maar ook als communicatiemiddel of muziekinstrument.

Foto: Orion College Noord heeft een apart lokaal ingericht voor OptiMusic, waar muziek-, yoga-  en meditatielessen worden gegeven.

OptiMusic is een andere werkvorm, die door de koppeling van motorische- en cognitieve vaardigheden voor alle leerlingen geschikt is. Orion College Noord heeft zelfs een apart klaslokaal vrij gemaakt voor OptiMusic, waar muziek-, yoga-  en meditatielessen worden gegeven. Marjolein Duchateau vult aan: “Deze ruimte is voor alle leerkrachten beschikbaar, en de motivatie om hiermee de lessen een extra dimensie te geven is groot.”

Binnen de scholen worden steeds meer medewerkers betrokken bij de implementatie van de verschillende producten en de mogelijkheden voor de verschillende groepen. De activiteiten in de school, de bezoeken en regelmatige contacten met de projectpartners leiden tot beter inzichten, vanuit verschillende oogpunten.

Positieve impact

Marjolein Duchateau: “Hoe meer het project vordert en meer vaker leerkrachten elkaar ontmoeten, hoe positiever de uitwerking op onze medewerkers en de onderlinge samenwerking in de school, het contact met de partnerscholen, de projectleiders en het contact met de medewerkers van deze scholen.”

Alle deelnemers werken staan open om zo veel mogelijk inzichten te delen, niet alleen binnen het project en de eigen organisaties, maar ook met de rest van de wereld. Door middel van de projectwebsite, bezoekavonden en ouderavonden worden belangstellenden en (toekomstige) ouders geïnformeerd over de projecten die op de scholen plaatsvinden. 

Ben je ook werkzaam in het (speciaal) onderwijs? Ontdek wat Erasmus+ voor docenten en leerlingen kan betekenen!