Cookies: Deze website maakt gebruik van cookies, bekijk de cookies pagina voor een uitleg Accepteren Weigeren

Niet-formele leermethode

Niet-formeel leren is de methode die in alle projecten van Erasmus+ Jeugd wordt toegepast. Op deze pagina leggen we uit wat dat precies inhoudt. Ook vertellen we je over Youthpass, een instrument om leerresultaten vast te leggen en te erkennen.

Drie vormen van leren
We onderscheiden drie vormen van leren: formeel leren, informeel leren en niet-formeel leren. De laatste vorm is de basismethode van de activiteiten van Erasmus+ Jeugd. Daarom staan we daar uitgebreider bij stil.

Formeel leren
Als je aan leren denkt, denk je in eerste instantie aan leren op school. Dit is formeel leren. In een georganiseerde en gestructureerde context. Leerlingen volgen een opleiding, om na een aantal jaren een diploma of certificaat te krijgen. Formeel leren wordt gezien als de reguliere manier om jezelf te ontwikkelen.

Informeel leren
Hebben we het over informeel leren, dan gebeurt dat in de sfeer van het werk, de vrije tijd of het gezin. Door actief te zijn in die setting, leren we dingen als vanzelf, terloops. Informeel leren is niet georganiseerd of gestructureerd. En ook niet speciaal bedoeld om bepaalde kennis op te doen. Wie informeel leert, krijgt daarvan geen certificaat.

Het kan bijvoorbeeld zijn dat een vriendin jou vertelt over haar vakantie in Frankrijk. Je hoort dingen over het land, het eten en over een aantal Franse gewoonten. Daardoor kun je meer kennis krijgen van Frankrijk. Dit is informeel leren. 

Niet-formeel leren
Niet-formeel leren is de basis in alle projecten van Erasmus+ Jeugd. Een niet-formele educatieve activiteit vindt buitenschools plaats. Dit is gepland en georganiseerd. De deelnemers doen er vrijwillig aan mee. Het is een manier van leren, waarbij degene die leert door middel van reflectie bepaalt wat dit hem of haar heeft opgeleverd. Belangrijk onderdeel van niet-formeel leren is dat er ondersteuning is. Hoewel je tijdens het leren zelf de regie houdt, is er altijd iemand die jou begeleidt in je leerproces. 

Een voorbeeldactiviteit waar jongeren niet-formeel leren, is het rollenspel met reflectie- en evaluatiemomenten. Bij vrijwilligerswerk leren jongeren op niet-formele wijze via een buitenlandse (werk)ervaring, waar iemand anders hen bewust ondersteunt in het leerproces. Het is leren door te doen, te ervaren en te reflecteren. Erasmus+ Jeugd biedt diverse trainingen aan voor jeugd- en jongerenwerkers om zich verder te bekwamen in het ondersteunen van niet-formele leerprocessen.

Waarom niet-formeel leren?
Bij het jongerenwerk speelt niet-formeel leren een grote rol. Het zorgt ervoor dat jongeren waardevolle competenties opdoen, vaardigheden en talenten ontplooien. Daarnaast biedt niet-formeel leren ontwikkelingsmogelijkheden voor jongeren die niet (meer) naar school gaan of werkeloos zijn. Niet-formeel leren draagt onder andere bij aan je persoonlijke ontwikkeling, aan actief burgerschap en aan inzetbaarheid in de maatschappij.

Youthpass
De Europese Commissie heeft Youthpass ontwikkeld om de erkenning van niet-formeel leren te bevorderen. Het is een instrument om leerresultaten vast te leggen en te erkennen. 

  • Deelnemers van projecten hebben de mogelijkheid om in hun Youthpass-certificaat te beschrijven wat ze hebben gedaan in hun project en welke competenties ze hebben ontwikkeld. Youthpass ondersteunt dus de reflectie op het persoonlijke niet-formele leerproces en de leerresultaten.
  • Youthpass is een in Europa breed gebruikt validatie-instrument voor het niet-formeel leren in projecten van Erasmus+ Jeugd. Als zodanig draagt dit instrument bij aan het versterken van de maatschappelijke erkenning van jongerenwerk.
  • Door de toegevoegde waarde van het project te beschrijven, ondersteunt Youthpass actief het (Europees) burgerschap van jongeren en jongerenwerkers.
  • Youthpass heeft ook als doel om de inzetbaarheid van jongeren en jongerenwerkers op de arbeidsmarkt te vergroten door het benoemen van ontwikkelde kerncompetenties in het certificaat.