"We zetten in op versterken van sociale vaardigheden, dat voor veel leerlingen niet vanzelfsprekend is"

Primair en voortgezet onderwijs

Judith Pijpers is leerkracht in de bovenbouw op basisschool Merlijn in Den Haag. Een basisschool voor speciaal basisonderwijs. Ze richten zich op leerlingen die wat meer ondersteuning nodig hebben, leerlingen met gedragsproblematiek, leerachterstanden en/of problemen op sociaal emotioneel vlak.

Hoe zijn jullie begonnen met jullie reizen naar het buitenland met leerlingen?

“In 2008 werkte ik met een aantal collega’s van SBO Merlijn mee aan een studiemiddag van eTwinning. Dit is een online community voor scholen in Europa. Ze begonnen op SBO Merlijn met het idee van een beer die wilde gaan logeren. Ze deelden dit op het online platform van eTwinning en kregen elf positieve reacties binnen een kwartier. De beer ging logeren op een basisschool in Duitsland. Via een dagboek werden er foto’s en verhalen uitgewisseld. Ook ouders werden hierbij betrokken. Deze projecten werden uitgebreid. In 2010 gingen twee leerkrachten naar een seminar in Engeland. Hier waren vijftig scholen aanwezig. SBO Merlijn ging samenwerken  met een paar andere basisscholen gericht op special needs. Er ontstond een netwerk en ieder jaar waren er projecten waarbij leerkrachten samen met leerlingen de grens over gingen, op bezoek bij scholen in Europa bijvoorbeeld.”

Hoe kwamen jullie bij Erasmus+ terecht?

Sinds 2014 lopen de subsidies voor de studiebezoeken naar het buitenland van SBO Merlijn via Erasmus+. We zijn er eigenlijk ingerold, door het netwerk dat we toen al hadden kwamen we in aanraking met Erasmus+. In 2014 vroeg SBO Merlijn subsidie aan bij Erasmus+ voor strategisch partnerschap (Erasmus+ KA2)en kregen deze ook. Dit project liep drie jaar en ging over sociale vaardigheden en dan met name communicatie, woordenschat en taal. Veel leerlingen uit de bovenbouw van SBO Merlijn krijgen door de subsidie van Erasmus+ de kans om samen met leerkrachten mee de grens over te gaan. Iets dat velen van hen later in hun leven niet snel meer zullen doen, omdat veel leerlingen op SBO Merlijn afkomstig zijn uit kansarme milieu’s. Ook in 2017 is een driejarig project vanuit Erasmus+ toegekend. Wederom gericht op het versterken van sociale vaardigheden.

Wat willen jullie bereiken met deze projecten?

Het hoofddoel is toch echt wel ‘social inclusion’. We willen hiermee de vaardigheden van onze leerlingen uitbouwen en verschillende competenties versterken bij hen, maar ook bij de leerkrachten. Voor veel leerlingen is dit anders niet vanzelfsprekend, vanwege hun extra ondersteuningsbehoefte, hun belemmeringen en hun achtergrond.

Ook willen we leren van andere scholen in Europa over onderwijsstructuren en daarmee het onderwijs op onze eigen school verbeteren.

We werken al jaren samen met meerdere scholen in Europa. Dat is erg leuk, je kent elkaar goed en ook als leerkrachten wisselen we wel uit. Zo heb ik 10 dagen les gegeven in Newcastle, een heel gave ervaring.

Hoe komen jullie buitenland reizen tot stand?

Elk jaar kunnen leerkrachten op creatieve wijze ideeën inbrengen voor een studiebezoek/uitwisseling een land waar ze graag naar toe willen met de leerlingen. Er wordt dan besloten welke ideeën worden uitgevoerd en na toestemming van de ouders, mogen ook de leerlingen hun ideeën indienen. Hun motivatie, waarom willen ze mee naar dat land en wat willen ze daar doen? De bezoeken en uitwisselingen en landen worden ook wel afgestemd op lopende projecten en thema’s op school. Na al die jaren zit het over de grens gaan eigenlijk zo verweven in ons curriculum.

Gaan alle leerlingen mee over de grens?

In principe is het de bedoeling dat elke leerling uit de bovenbouw wel een keer mee gaat naar het buitenland. Sommige leerlingen hebben dusdanige belemmeringen dat het niet veilig is om met hen te reizen. Deze leerlingen worden zoveel mogelijk betrokken bij de ontvangst van buitenlandse leerlingen op de Merlijn. En ze gaan dan mee naar binnenlandse excursies die met de buitenlandse leerlingen worden gedaan. De leerlingen weten ook heel goed dat als ze het verpesten door bijvoorbeeld agressief te zijn, ze hun kans op een buitenland reis verkijken.

Soms gaan leerkrachten zonder leerlingen naar het buitenland, dan gaan we echt voor het onderwijs. Hoe is dat in andere landen georganiseerd? Deze uitwisselingen zijn er om van elkaar te leren.

Wat wil je anderen meegeven?

Het is absoluut een drempel, dat kan ik me voorstellen. Je gaat met kinderen op pad en dan nog niet eens je eigen kinderen. Dat vraagt een behoorlijk verantwoordelijkheidsgevoel en het is spannend. In deze tijd, waarin het onderwijs te maken heeft met personeelstekorten en het lastig is om vervanging te realiseren, is het best een aanslag op je school. Je bent met twee of drie leerkrachten tegelijk weg. Maar, als je met de hele school kunt inzien wat het betekent voor al je leerlingen en leerkrachten: de leerlingen kijken al vanaf de onderbouw uit naar hun buitenlandavontuur. Je ziet wat van de wereld en de leerlingen ook, daar ben jij dan weer bij, je ziet ze genieten en groeien. Het versterkt de band van leerkrachten onderling en ook zeker van de leerkracht met de leerling in de klas. Dan is het alle inspanningen ook zeker meer dan waard en het valt absoluut te realiseren met een hoop enthousiasme en creativiteit. Begin laagdrempelig en klein.