Dankzij het project ‘Inclusief en toegankelijk mbo’ hebben we in drie jaar tijd een sluitende visie en praktische methodiek ontwikkeld, die in heel Europa toepasbaar is.’

Hoe maak je het mbo inclusief en toegankelijk voor alle studenten?

Middelbaar beroepsonderwijs

Hoe zorg je dat alle studenten goed voorbereid zijn op hun toekomst? Dus ook de studenten die stevige problemen ervaren bij het opgroeien en leren? Vaak verlaten deze studenten nu voortijdig hun school zonder diploma. Daardoor hebben ze direct een achterstand binnen de samenleving die ze meestal niet meer inlopen. Dat moet en kan anders, dachten Han Viguurs en Marloes van de Camp van ROC De Leijgraaf. Daarom startten zij met (financiële) hulp van Erasmus+ het project ‘Inclusief en toegankelijk mbo’.

Aanpak verbindt professionals en zet studenten centraal

‘Eigenlijk heeft iedereen het goed voor met deze groep kwetsbare studenten’, start Han. ‘Toch lukte het –door bestaande systemen en belangen- niet om de student echt centraal te stellen en te komen tot een integrale en doeltreffende aanpak. Terwijl het zo belangrijk is om deze studenten binnenboord te hebben en houden. En: een begeleiding te bieden waardoor de studenten wel een diploma halen en een goede start maken in de samenleving. Ook de MBO Raad was op zoek naar een integrale benadering om studenten vanuit hun kracht te laten ontwikkelen en functioneren. Maar hoe doe je dat? Dat antwoord had niemand. Dankzij het project ‘Inclusief en toegankelijk mbo’ hebben we in drie jaar tijd een sluitende visie en praktische methodiek ontwikkeld, die in heel Europa toepasbaar is.’

Goede projectorganisatie

Marloes: ‘We hebben een concrete projectopzet en -planning gemaakt en daar is steeds strak op gestuurd. Bovendien vroegen we van de deelnemers echt commitment. Binnen het project werkten 7 beroepsonderwijs- en beroepsorganisaties uit Finland, Duitsland, Spanje, Turkije en Nederland actief samen met maatschappelijk werkers en werkgevers om instrumenten te ontwikkelen voor inclusieve benaderingen in onderwijsprogramma's. Han: ‘We hebben gewerkt aan een richtlijn om inclusie op school en in zijn omgeving te implementeren. Hiermee is nu een actieplan beschikbaar voor de implementatie van inclusie. Hierin staan heel concreet de stappen omschreven die men moet ondernemen om te komen tot een op maat gemaakt implementatieplan. De richtlijn beschrijft ook goede werkwijzen over beproefde methoden voor inclusieve onderwijsaanpak in en buiten de school. Zo komt alles samen én staan alle neuzen dezelfde kant uit.’

"Zo kunnen ze alle betrokkenen inspireren, motiveren en stimuleren om echt het verschil te maken voor studenten"

Marloes van de Camp

Trainingstool

Marloes: ‘We ontwikkelden ook de trainingstool 'Allemaal aan boord'. Een handleiding die trainers in staat stelt om onderwijspersoneel, maatschappelijk werkers en werkgevers op te leiden om vertrouwd te raken met het onderwerp inclusie en hun vaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn voor een ‘inclusieve begeleiding’. De handleiding beschrijft een methode waarmee trainers hun training kunnen organiseren. Het richt zich op de inhoud en de theorie en op de voorwaarden, methodologie, werkstijlen en trainingsmateriaal.’

Train-de-trainer-programma

Hoe zorg je er nu voor dat er ook professionals zijn die het schoolpersoneel, maatschappelijk werkers en werkgevers kunnen begeleiden bij het doorlopen van de handleiding? ‘Daarvoor hebben we een train de trainer-programma ontwikkeld’, legt Han uit. Na het volgen van dit programma beschikken professionals over stevige trainersvaardigheden. Hebben ze meer kennis over inclusie en kunnen ze het bewustzijn vergroten van een inclusieve samenleving binnen hun eigen organisatie en de regio. Zo kunnen ze alle betrokkenen inspireren, motiveren en stimuleren om echt het verschil te maken voor studenten. En: het werkt! In Noordoost-Brabant zijn alle betrokken ketenpartners echt met de elkaar aan de slag gegaan. Naast docenten namen bijvoorbeeld ook leerplichtambtenaren en jeugdzorgmedewerkers deel. Zij hebben nu een gedeelde visie en aanpak en het belangrijkste: ze denken en werken nu echt vanuit de studenten.’

Marloes: ‘In de praktijk betekent dat we snel het vertrouwen van studenten winnen én dit vertrouwen waarmaken. We leiden ze meteen naar de juiste hulp en zorgen voor een warme overdracht. Niemand valt meer tussen wal en schip of verdwijnt zomaar van de radar. Dat maakt het grote verschil.’

Op de website www.inclusive-vet.eu zijn alle eindproducten beschikbaar in alle talen.